Politieke motivatietheorie

Als men zoekt naar de oorzaak van iemands handelen kan men globaal onderscheid maken tussen motief en motivatie. Een motief is dan een doel waarnaar een mens streeft, iets dat buiten hem ligt en in de toekomst. Zo kan iemand de etalageruit van een juwelierswinkel inslaan met het motief de daar liggende kostbarheden te bemachtigen. Bij het begrip motivatie denkt men eerder aan een drijfveer van iemand handelen die meer in zijn innerlijk en meer in zijn verleden ligt.  Zo kan iemand worden gemotiveerd door honger of door wraakzucht. Maar motief en motivatie hangen samen en zijn niet gemakkelijk te onderscheiden.  Het motief van iemands handelen, zoals het willen bemachtigen van de kostbaarheden in een etalage, is in zekere zin tegelijkertijd ook zijn motivatie. Men kan ook zeggen: een motief kan wel een motivatie opwekken, bijvoorbeeld begeerte, maar een motivatie kan geen motief opwekken. Verder ligt “motief” meer in de juridische en “motivatie” meer in de psychologische sfeer.
        In de psychologische handboeken wordt het onderwerp motivatie vaak samen met het onderwerp emotie behandeld in één hoofdstuk. Dat heeft een goede reden want beide hangen nauw samen. Een motivatie gaat bijna altijd samen met een emotie. Ook blijkt motivatie nauw samen te hangen met het begrip “zelf” (of  het “ik” of het “mij”). Wie is degene die de motivaties en emoties heeft?
        In deze website zal speciaal aandacht worden geschonken aan de motivaties die een rol spelen in de politiek. Daarover is in de gangbare handboeken van de psychologie weinig te vinden. Het wordt dus enigszins pionierswerk. Een belangrijke eigenschap van politieke motivaties is dat ze niet zozeer worden bepaald door het “zelf” (van de handelende persoon) als wel door de buitenwereld (van de handelende persoon). En terwijl bij de psychologie van het individu de conflicten tussen motivaties zich afspelen binnen de persoon gaat het in de politieke psychologie vooral om conflicten in de buitenwereld.