Duale motivatie

Zoals in de paragraaf over dubbele motivatie is besproken speelt een bepaald type dubbele motivatie in de politiek zo’n belangrijke rol dat het de moeite waard is hem een eigen naam te geven, namelijk “duale motivatie”. Deze treedt op in zeer emotionele situaties waarin de twee motivaties  sterk samenhangen en zich onderling verhouden als de voorzijde en de keerzijde van een medaille.

Om een voorbeeld te noemen: na de val van ‘de muur’ in 1989 werd in Duitsland de Communistische Partij verboden en sloten veel vroegere communisten uit de DDR zich aan bij “groene” partijen. Maar in hoeverre waren deze ex-communisten nu wèrkelijk begaan met het milieu? Het is zeer aannemelijk dat zij niet alleen op deze groene partijen stemden uit milieu-overwegingen, maar ook omdat zij hierin hun communistische afkeer van het grootkapitaal konden voortzetten. Er was sprake van dubbele motivatie. Hierdoor werd het program van deze partijen zoiets als een medaille met een groene voorzijde en een antikapitalistische achterzijde. Hoewel beide motivaties een rol speelden valt moeilijk te bepalen welke zijde voor deze kiezers het zwaarst woog.

Een andere situatie krijgt men wanneer er niet twee doelen zijn, maar wanneer er één doel is dat twee verschillende aspecten heeft. Deze kunnen onderling strijdig zijn. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de rat kaas krijgt aangeboden die veel te zout is. Het eten van de kaas stilt dan wel zijn hongergevoel, maar hij krijgt er onaangename dorst voor terug. Hoewel er hier twee verschillende aspecten zijn is hier echter nog steeds sprake van enkelvoudige motivatie want de rat wil alleen maar zijn hongergevoel stillen en het krijgen van dorst is niet zijn bedoeling.